
ميلگرد حرارتي: عاملي براي افزايش استحكام و طول عمر سقف تيرچه بلوك
بتن به دليل دارا بودن استحكام و مقاومت بالا، مادهاي محبوب در صنعت ساختمانسازي است. با اين حال، اين ماده در برابر انبساط و انقباض ناشي از تغييرات دمايي، به خصوص در فصول سرد سال، آسيبپذير است. براي رفع اين مشكل، مهندسين از ميلگرد حرارتي در سقفهاي تيرچه بلوك استفاده ميكنند.
ميلگرد حرارتي نوعي آرماتور است كه به منظور كنترل تركهاي ناشي از افت و حرارت در بتن تعبيه ميشود. اين ميلگردها با قرارگيري در دال بتني، نقش مهمي در افزايش استحكام و طول عمر سقف ايفا ميكنند. در اين مقاله به بررسي جزئيات مربوط به ميلگرد حرارتي، از جمله نحوه اجرا در سقف تيرچه بلوك، پرداخته خواهد شد.
ميلگرد حرارتي در تيرچه بلوك
استفاده از مصالح با كيفيت و استاندارد در ساخت بنا، نقش اساسي در مقاومسازي آن در برابر عوامل مختلف ايفا ميكند. ميلگرد، يكي از مصالح پركاربرد در صنعت ساختمان، در انواع مختلف (A1 تا A4) توليد و در بخشهاي گوناگون از جمله سقف و فونداسيون به كار گرفته ميشود.
كاربرد اصلي ميلگرد در بتن مسلح است. بتن به تنهايي مقاومت كششي پاييني دارد و از اين رو براي جبران اين ضعف، از ميلگرد استفاده ميشود. اين فرآيند كه در اصطلاح آرماتوربندي ناميده ميشود، به افزايش قابل توجه مقاومت كششي بتن كمك ميكند.
آرماتوربندي شامل مجموعهاي از ميلگردها است كه طبق اصول مهندسي در كنار يكديگر قرار ميگيرند. اين فرآيند قبل از بتنريزي انجام ميشود و مقاومت بتن را در برابر تنشهاي محيطي به طور چشمگيري افزايش ميدهد.
يكي از مهمترين اقدامات در آرماتوربندي، استفاده از ميلگرد حرارتي است. اين نوع ميلگرد در سقف تيرچه بلوك، قالببندي دور تيرها و نصب تيرچهها به كار ميرود. پس از بتنريزي، پديدهاي به نام جمعشدگي رخ ميدهد كه ناشي از كاهش رطوبت بتن در طول زمان است.
كاهش رطوبت، سبب انقباض و تركخوردگي بتن ميشود. براي جلوگيري از اين امر، از ميلگردهاي حرارتي در فرآيند آرماتوربندي استفاده ميشود. اين مقاطع فولادي با كاهش تنشهاي حرارتي، از تركخوردگي سطح بتن جلوگيري ميكنند.
ميلگرد حرارتي كه با نامهاي آرماتور حرارتي، ميلگرد افت و حرارت نيز شناخته ميشود، نقشي حياتي در حفظ سلامت و پايداري سازه ايفا ميكند.
كاربرد ميلگرد حرارتي در سقف تيرچه بلوك
در سقفهاي تيرچه بلوك كه از بلوكهاي سفالي يا سيماني در كنار تيرچه استفاده ميشود، به دليل كاهش مقاومت كششي بتن، از ميلگرد حرارتي براي جلوگيري از افت و جمعشدگي ناشي از هيدراتاسيون استفاده ميشود. اين ميلگردها در ساعات اوليه گيرش بتن، از ترك خوردن آن جلوگيري ميكنند و در مراحل بعد نيز با تنشهاي انبساط و انقباض مقابله ميكنند. استفاده از ميلگرد حرارتي در سقف تيرچه بلوك الزامي بوده و نقش مهمي در افزايش استحكام و طول عمر اين نوع سقف ايفا ميكند.
نحوه اجراي ميلگرد حرارتي در تيرچه بلوك
ميلگرد حرارتي، نوعي آرماتور فولادي است كه در تمامي ساختمانها، در بخشهاي مختلف از جمله سقف تيرچه بلوك و فونداسيون، به كار برده ميشود. وظيفهي اصلي اين نوع ميلگرد، كنترل و مهار تنشهاي حرارتي و انقباض بتن است. همانطور كه ميدانيد، بتن در اثر نوسانات دما دچار انبساط و انقباض ميشود كه اين امر ميتواند منجر به ايجاد تركهاي ريز و درشت در آن گردد. اين نوع ميلگرد با ايجاد يك شبكهي سراسري در داخل بتن، از انبساط و انقباض بيرويهي آن جلوگيري كرده و از ايجاد تركهاي مخرب ممانعت به عمل ميآورد.
استفاده از ميلگرد حرارتي در سقف تيرچه بلوك، از آنجا كه اين بخش از ساختمان بيشترين نيروي كششي را تحمل ميكند، از اهميت ويژهاي برخوردار است. به عقيدهي بسياري از مهندسين ناظر، عدم استفاده از اين نوع ميلگرد در سقف ميتواند منجر به فروريختن آن و به تبع آن، خرابي كل سازه شود.
نحوهي اجراي اين نوع ميلگرد در سقفهاي مختلف، با توجه به نوع اسكلت ساختمان متفاوت است. در سقفهاي عرشه فولادي، پس از نصب گل ميخها، آرماتورهاي حرارتي به صورت شبكهاي بر روي آنها قرار گرفته و سپس بتن ريزي انجام ميشود. سقفهاي اسكلت بتني نيز، ميلگردهاي حرارتي بعد از جايگذاري ورقهاي فولادي در محل خود قرار ميگيرند. در سقفهاي كروميت نيز، اين نوع ميلگرد به عنوان آخرين مرحله از اجراي سقف، به تيرچهها جوش داده ميشود و يا در برخي موارد، با استفاده از سيم به آنها متصل ميگردد.
در نهايت، ميتوان گفت كه ميلگرد حرارتي، نقشي حياتي در حفظ استحكام و پايداري سقف ساختمان ايفا ميكند و استفاده از آن در تمامي سازهها الزامي است.
فاصله ميلگردهاي حرارتي در سقف تيرچه بلوك
طبق نشريه ۵۴۳ سازمان مديريت، حداكثر فاصله مجاز بين ميلگردهاي حرارتي در سقف تيرچه بلوك ۲۵۰ ميليمتر است. اين ميلگردها كه براي مقابله با تركهاي ناشي از افت و حرارت بتن به كار ميروند، بايد در دو جهت عمود بر هم در دال فوقاني سقف، با قطر حداقل ۶ ميليمتر و با فاصله دو سانتيمتر از لبه فوقاني دال، قرار داده شوند.
نكته مهم اين است كه اگر از آرماتورهاي بالايي تيرچه به عنوان ميلگرد حرارتي استفاده شود، ديگر نيازي به ميلگرد حرارتي مجزا نيست.
در نهايت، لازم به ذكر است كه براي اطمينان از عملكرد صحيح ميلگردهاي حرارتي، بايد فاصله آنها از ساير مصالح مانند بلوكها و تيرچهها نيز به درستي رعايت شود.
استفاده از ميلگرد حرارتي در ديوار حائل
براي مقابله با اثرات مخرب حرارت در ديوارهاي حائل بتني، از ميلگردهاي حرارتي به صورت عمودي و افقي استفاده ميشود. با وجود تاكيد بيشتر كارشناسان بر استفاده از ميلگردهاي افقي، آئيننامه ACI حداقل سهم آرماتور افقي را 25% و سهم آرماتور عمودي را 15% مساحت كل ديوار بتني تعيين كرده است.
روش به كارگيري ميلگرد حرارتي در آرماتوربندي
همانطور كه گفته شد، ميلگرد حرارتي به عنوان آخرين مرحله قبل از بتنريزي در سقف تيرچه بلوك مورد استفاده قرار ميگيرد. اين ميلگردها بر اساس نقشه و با ابعاد از پيش محاسبه شده، خم شده و به صورت عمود بر تيرچهها و روي بلوك يا قطعات پلياورتان نصب ميشوند. ميلگردها بايد در شبكهاي منظم با يكديگر درگير شده و در كنار هم قرار بگيرند.
دو روش براي اتصال ميلگردهاي حرارتي به يكديگر وجود دارد:
1- روش كراواتي: در اين روش، مفتول يا سيم از زير ميلگرد زيري به بالا آورده ميشود، به دور ميلگرد بالايي پيچيده شده و سپس به زير ميلگرد پاييني برگردانده و گره زده ميشود. اين روش شبيه به بستن گره كراوات است.
2- روش ضربدري: در اين روش نيز مانند روش كراواتي، ميلگردها به يكديگر بسته ميشوند. تنها تفاوت اين روش اين است كه مفتول به جاي يك بار پيچيدن به دور هر ميلگرد، دو بار به دور هر دو ميلگرد پيچيده و بسته ميشود.
نكاتي در مورد استفاده از ميلگرد حرارتي:
– آرماتور حرارتي در سقفهاي تيرچه بلوك، علاوه بر جلوگيري از ترك خوردن بتن، وظيفه باربري نيز دارد.
– به دليل عبور و مرور پيمانكاران حين آرماتوربندي، بهتر است از ميلگرد شماره ۸ استفاده شود. ميلگرد شماره ۶ به دليل قطر كمتر، در اثر اين رفت و آمدها دچار انحنا ميشود.
استفاده از ميلگرد حرارتي در دالها
در دالهاي بتني يكطرفه، براي مقابله با تركهاي ناشي از انبساط و انقباض بتن در اثر تغييرات دما، از آرماتور حرارتي استفاده ميشود. اين آرماتورها كه عمود بر آرماتورهاي خمشي قرار ميگيرند، به صورت شبكهاي در دو راستاي عمودي و افقي در دال تعبيه ميشوند.
ميزان آرماتور حرارتي مورد نياز با توجه به مقاومت بتن (fcd) و مقاومت ميلگرد (fyd) و طبق فرمول مشخصي محاسبه ميگردد.
ضخامت دال نيز بر نحوه توزيع آرماتور حرارتي تاثيرگذار است. در دالهاي با ضخامت كمتر از ۱۲ سانتيمتر، از يك شبكه مشبندي در يك طرف دال استفاده ميشود، در حالي كه براي دالهاي با ضخامت بين ۱۲ تا ۲۰ سانتيمتر، از دو شبكه مشبندي در بالا و پايين دال استفاده ميشود.
فاصله بين آرماتورهاي حرارتي نبايد از ۳۵۰ ميليمتر يا دو برابر ضخامت دال تجاوز كند.
استفاده از آرماتور حرارتي در كنار آرماتورهاي خمشي، به افزايش استحكام و پايداري دالهاي بتني يكطرفه كمك ميكند و از ايجاد تركهاي ناخواسته در آنها جلوگيري به عمل ميآورد.
استانداردهاي ميلگرد حرارتي در تيرچه بلوك
طبق استاندارد ACI 360 R 10، بهترين محل براي قرار دادن ميلگرد حرارتي به منظور خنثي كردن نيروهاي كششي و به حداقل رساندن تركهاي احتمالي، يك سوم بالاي ضخامت دال بتني است. در سقفهاي تيرچه و بلوك، ميلگردهاي حرارتي به صورت شبكهاي منظم با فاصله ۲۵ سانتيمتري از يكديگر به شكل T در كنار هم قرار ميگيرند.
نسبت سطح مقطع ميلگرد حرارتي به كل سطح بتن براي سقف تيرچه و بلوك و فونداسيون به رده ميلگرد بستگي دارد:
سقف تيرچه و بلوك
فونداسيون
ميلگردهاي آجدار رده S200, S300, S350: 0.002
ميلگرد حرارتي رده S340: 0.002
ميلگردهاي آجدار رده S400: 0.0018
ميلگرد حرارتي رده S400: 0.0018
ميلگردهاي رده S500: 0.0015 يا بيشتر
ميلگرد حرارتي رده S550: 0.0015 يا بيشتر
نمره ميلگرد حرارتي
استانداردهاي مختلفي براي ميلگرد وجود دارد كه بر قطر، طول و جرم وزني آن تاثير ميگذارند. اين استانداردها با توجه به كاربرد ميلگرد تعيين ميشوند. براي مثال، در ميلگردهاي حرارتي، قطر ميلگرد در مكانهاي مختلف سازه، طبق استانداردها متفاوت است.
ميلگردهاي حرارتي معمولا از نوع بدون آج هستند و شمارهشان بين ۶ تا ۸ متغير است. قطر اين ميلگردها نيز بين ۴ تا ۵ ميليمتر ميباشد.
ضرورت استفاده از ميلگرد حرارتي
كاهش هزينهها در صنعت ساختمانسازي، همواره دغدغه سرمايهگذاران و فعالان اين حوزه بوده است. يكي از موارد مورد بحث در اين زمينه، استفاده از ميلگرد حرارتي است. برخي از مهندسان با استناد به آييننامه بتن، استفاده از اين نوع ميلگرد را غيرضروري و نوعي اتلاف هزينه ميدانند. در مقابل، عدهاي ديگر معتقدند كه اين نوع ميلگرد براي مقاومسازي ساختمان، بهويژه در سقفها، ضروري است.
حاميان استفاده از ميلگرد حرارتي، به نقش آن در جلوگيري از تركخوردگي و خرابي بتن، بهخصوص در شرايطي مانند زلزله، اشاره ميكنند. آنها معتقدند كه ميلگرد حرارتي با حفظ يكپارچگي ديافراگم سقف، از فرو ريختن آن در هنگام وقوع چنين حوادثي جلوگيري ميكند.
از طرف ديگر، مخالفان استفاده از اين نوع ميلگرد، با تاكيد بر عدم الزام صريح آييننامه بتن به استفاده از اين نوع ميلگرد، آن را هزينهاي غيرضروري ميدانند.
در نهايت، تصميمگيري درباره استفاده از ميلگرد حرارتي، به عهده مهندسين و سازندگان پروژه است. آنها بايد با سنجش جوانب مختلف، از جمله هزينهها و مزاياي فني، بهترين تصميم را براي ساختماني امن و بادوام اتخاذ كنند.
در اين ميان، اطلاع از قيمت ميلگرد حرارتي براي مهندسين و پيمانكاران، در محاسبه دقيق هزينهها و تصميمگيري آگاهانه، حائز اهميت است.
جايگزينهاي مناسب براي ميلگرد حرارتي
در گذشته از ميلگردهاي حرارتي براي جلوگيري از ترك خوردن بتن در اثر افت رطوبت حين گيرش استفاده ميشد. اما امروزه به منظور كاهش هزينهها، روشهاي جايگزيني مانند بتن اليافي، كاهش نسبت آب به سيمان و استفاده از فوق روانكنندهها به كار گرفته ميشوند. اين روشها ميتوانند با عملكردي مشابه ميلگردهاي حرارتي، از ترك خوردن بتن جلوگيري كنند.
ايمني در ساختمانسازي: اولويت يا صرفاً يك هزينه؟
در صنعت ساختمانسازي امروز، بحث ايمني حرف اول را ميزند. با وجود عقبماندگي ايران در زمينه مقاومسازي در برابر زلزله نسبت به كشورهاي پيشرفته، تلاشهاي روزافزون مهندسان و صنعتگران در اين زمينه قابل تحسين است. مقاطع فولادي كه يكي از اركان استحكام ساختمان ميباشد، خوشبختانه در كشورمان همگام با استانداردهاي جهاني رو به پيشرفت است. استفاده از اين نوع ميلگرد در تيرچه و بلوك كه از نوآوريهاي سالهاي اخير است، نمونهاي از اين پيشرفتها به شمار ميرود.
درست است كه در صنايع مختلف، همواره بين هزينه و ايمني، كفه ترازو به سمت ايمني سنگيني ميكند و بسياري از برندهاي معتبر دنيا با شعار ايمني، مشتريان را به خود جلب ميكنند. اما متاسفانه در ايران، به دليل تمركز بر بهينهسازي هزينهها و كسب سود بيشتر، اين موضوع مورد غفلت قرار ميگيرد.
مهندسان و متخصصان خبره در صنعت ساختمان، اما، ايمني را اولويت اصلي خود ميدانند. آنها نه تنها استفاده از ميلگرد حرارتي را ضروري ميدانند، بلكه بر استفاده از ميلگردهايي با مقاومت بيشتر از حد استاندارد نيز تاكيد ميكنند. نبايد فراموش كرد كه جان انسانها به مراتب باارزشتر از صرفهجوييهاي ناچيز در هزينهها است. درسهايي كه از حوادث ناگوار گذشته گرفتهايم، گواه اين مدعا است.
برچسب:
آهنين افلاك،
فولاد تجارت افلاك،
تيرآهن،
ميلگرد،
نبشي،
ناوداني،
پروفيل،
ورق گالوانيزه،
تسمه و سپري،
خريد آهن،
فروش آهن،
محسن كاكولوند،
عارف كاكولوند،
گالوانيزه،
خريد تيرآهن،
فروش تيرآهن،
خريد ميلگرد،
فروش ميلگرد،
خريد نبشي،
فروش نبشي،
خريد ناوداني،
فروش نادواني،
خريد ورق گالوانيزه،
فروش گالوانيزه،
خريد تسمه و سپري،
فروش تسمه سپري،
ادامه مطلب
امتیاز دهید:
رتبه از پنج:
0
بازدید: